Bundels

Deze informatie is bedoeld voor iedereen die bij de publicatie van een geredigeerde bundel betrokken is als redacteur. Draag je bij aan een bundel als auteur? Selecteer dan het publicatietype ‘boekhoofdstuk’. 

ERC (Horizon Europe) vereist dat alle onderzoeksoutput meteen open access wordt gepubliceerd. Dit geldt ook voor bundels. Deze routes zijn geschikt:   

• Diamond open access 
• Gold open access  
• Green open access, met directe open access-publicatie van het hele boek 
• Zelfpubliceren 

Diamond open access  

Wat is diamond open access?   

• Publicatie is meteen open access beschikbaar. 
• Gratis publiceren voor de auteurs en redacteur(s). 
• Publicatie heeft een open licentie (CC BY, eventueel CC BY-NC en/of -ND). 

Hoe werkt de financiering?  

Bij diamond open access worden geen publicatiekosten gerekend aan de auteurs of redacteurs. De uitgever wordt gefinancierd door de academische gemeenschap. Sommige uitgevers vragen om een vrijwillige bijdrage. Sommige faculteiten stellen hiervoor een fonds beschikbaar (zie Faculteitsbeleid).

Waar vind ik uitgevers en meer informatie?  

• Open Book Collective: een collectief van diamond boekuitgevers dat financieel ondersteund wordt door de Universiteitsbibliotheek Utrecht. 
• Netherlands University Presses (NUPs): sommige hiervan zijn ook toegankelijk voor UU-auteurs. 
• OA Books Toolkit | OAPEN: deze toolkit kan je ondersteunen bij het maken van keuzes rond het open access uitgeven van je bundel. 

Gold open access  

Wat is gold open access?   

• Publicatie is meteen open access beschikbaar.  
• Kent publicatiekosten (BPC’s). 
• Publicatie heeft een open licentie, bij voorkeur CC BY. 

Hoe werkt de financiering?  

Je kan de publicatiekosten betalen vanuit je onderzoeksbudget. 

Waar vind ik uitgevers? 

In de Directory of Open Access Books (DOAB) vind je uitgevers die ervaring hebben met het publiceren van open access boeken (gold of diamond).

Green open access 

Wat is green open access?  

• Je publiceert een bundel gesloten bij de uitgever. 
• Een versie (waarschijnlijk het geaccepteerde manuscript of AAM) wordt meteen open access via de UU Repository, of een externe repository zoals OAPEN Library. 
• Deze route is gratis. 
• De kans dat je een uitgever vindt die hieraan mee wil werken is echter klein. 

Wat moet ik doen als redacteur? 

Laat zo snel mogelijk aan je beoogde uitgever weten dat je de verplichting hebt om je volledige bundel zonder embargo via de groene route beschikbaar te maken. De uitgever heeft het recht om je bundel om deze reden af te wijzen.  

Zelfpubliceren 

Voor sommige typen bundels heb je wellicht geen uitgever nodig. Denk daarbij aan conferentiebundels of een festschrift. Voor deze bundels zijn de diensten die een uitgever levert, zoals peer review en marketing, minder relevant. Zelfpubliceren kan daarom een optie zijn. 

Wat is zelfpubliceren? 

• Je publiceert op een open platform.  
• Je maakt geen gebruik van een uitgever of de diensten die een uitgever biedt.
• Je publicatie is meteen open access. 
• De route is gratis voor auteurs.  
• De publicatie heeft een open licentie (CC BY) 

Hoe volg ik deze route? 

Mogelijke publicatietools zijn GitHub en Manifold. Je kunt je boek ook publiceren als collectie in een externe repository zoals Knowledge Commons of Zenodo. Beide zijn geïndexeerd in Google Scholar en wijzen DOI’s toe aan elke upload; hierdoor is je publicatie zichtbaar en vindbaar. Je kiest zelf onder welke open licentie je wilt publiceren, bij voorkeur CC BY.