Kennisgelijkheid en kennisdiversiteit  

Wat is kennisgelijkheid en –diversiteit? 

Kennisgelijkheid en -diversiteit in publicaties betekent dat er gelijke kansen zijn voor academisch werk om gefinancierd, beoordeeld, gepubliceerd, geïndexeerd, gezien en hergebruikt te worden door iedereen die daar mogelijk baat bij heeft. Dit geldt voor alle soorten wetenschappelijke kennis, publicaties en auteurs. Want hun taal, afkomst, etniciteit, onderwerp, format of andere kenmerken zijn niet relevant voor de kwaliteit van het werk.  

De UU is toegewijd aan het bevorderen van kennisgelijkheid en kennisdiversiteit. Daarom zijn we sinds 2023 key partner van het Knowledge Equity Network. Lees meer over de acties die de UU en de UB hebben ondernomen in onze verklaring van toewijding aan kennisgelijkheid en –diversiteit.  

Welke open access-routes dragen hieraan bij? 

In principe draagt iedere route van open access publiceren bij aan kennisgelijkheid ten opzichte van gesloten publiceren. Je maakt daarmee je onderzoeksoutput namelijk gratis en open toegankelijk voor de lezer. Maar niet alle routes dragen evenveel bij aan een gelijk publicatielandschap. 

• Diamond: Diamond open access is gericht op het opheffen van financiële barrières voor zowel lezers als auteurs. Hierdoor kunnen onderzoekers van over de hele wereld, ongeacht hun instelling of universiteit, open access publiceren. 
• Gold en hybrid: Door gold of hybride te publiceren maak je je werk vrij toegankelijk voor iedereen die het wil lezen, maar de publicatiemodellen creëren nog steeds een ongelijk speelveld voor auteurs.
• Green: Green open access is gratis voor zowel lezers en auteurs. Maar omdat het goede institutionele infrastructuur vereist, hebben niet alle auteurs wereldwijd toegang tot een betrouwbare groene route.

Wat kan ik nog meer doen?

Kennisgelijkheid gaat niet alleen over geld, maar bijvoorbeeld ook over toegankelijkheid. Denk aan machineleesbaar publiceren, het publiceren van samenvattingen voor leken of het publiceren in andere talen dan het Engels. 

• Wil je publiceren in het Nederlands of een andere taal dan het Engels? In de Directory of Open Access Journals kun je open access-tijdschriften filteren op taal. 
• Kies zoveel mogelijk voor een open licentie (CC BY). Dit maakt het makkelijker om je werk na publicatie ook in andere formats, talen of bewerkingen te kunnen delen. 

Ook in andere rollen kun je kennisgelijkheid bevorderen. Als redacteur of peer reviewer kun je er bijvoorbeeld op letten dat artikelen geschreven door niet-moedertaalsprekers niet puur op het taalgebruik worden afgewezen.